Beyoğlu'nun en kalabalık cephelerinin arkasında, İstiklal'den çıkmayı göze alanları ödüllendiren bir dizi avlu, geçit ve iç sokak yatıyor.
İstiklal Caddesi bir gürültü ve hareket koridorudur — Taksim'den Galata'ya, gün boyu insan akan üç kilometrelik bir hat. Ziyaretçilerin çoğu buradan hiç çıkmaz. Bu bir hata. Beyoğlu cephe üzerine değil, derinlik üzerine kurulmuş bir mahalle; en ilginç yerler bir dönüş, bir merdiven ya da bilerek atılmış bir adımla bulunur.
Pasajlar (Osmanlı'nın son yıllarıyla Cumhuriyet'in ilk yıllarında inşa edilen kapalı arkadlar) Beyoğlu sosyal hayatının asıl birimidir. Alışveriş galerisi olarak tasarlanmış ama daha tuhaf ve daha dirençli bir şeye dönüşmüştür: kendi zamanında akıp giden, dışarıdaki caddeden büyük ölçüde habersiz; el sanatı atölyelerinden, plakçılardan, meyhanelerden ve sohbetten oluşan iç içe geçmiş bir dünya.
En ünlüsü olan Çiçek Pasajı, on yıllardır turistlere bakıyor; bugün artık mevcut kiracılarından çok mimarisi için anılıyor. Asıl keşifler daha küçük: İstiklal'deki Aznavur Pasajı, Galatasaray'a yakın Aslan Han ile Suriye Pasajı; üst katlardaki atölyelerde aynı odaları kuşaklardır kullanan ayakkabıcılar, terziler ve matbaacılar.
Asmalımescit çevresinde sokaklar daralır, tempo düşer. Burası bulunmakla pek ilgilenmeyen yerlerin bölgesi — tabelasız barlar, el yazısı menülü restoranlar, canı isteyince açılan galeriler. Sofyalı Sokak'taki Asmalı Cavit ve Refik, bohemle ağırbaşlının arasındaki o köşeyi yeterince uzun tutarak kendiliğinden birer kurum oldu.
Rum Ortodoks kiliselerinin avluları (Aya Triada, Ermeni Surp Yerrortutyun) ziyaretçilerin neredeyse hiç girmediği yerler; bu yüzden de gidene fazlasıyla değiyorlar. Yaşlı çınarlar, bakımlı bahçeler, bir çeşmenin sesi: turistik mekânlar değil, sürekli hızlanan bir şehrin içinde insanların oturup vakit geçirdiği gerçek yerler.
Bunları bulmak için merak ve İstiklal'i arkada bırakma cesareti yeterli. Manavın olduğu yerden sola dönün. Açık bir pencereden gelen piyano sesini takip edin. Sokak yola, yol avluya dönene kadar yürüyün. Beyoğlu, sabredene yavaş yavaş kendini açan bir mahalledir.
